Stap 3

Voor de derde stap is kennis van de tweede onontbeerlijk, maar verder is de derde niet echt moeilijker.

De tactiekonderwerpen zijn relatief gemakkelijk en ook de lessen over de verdediging tegen tactiek zullen geen problemen opleveren. Alleen het insluiten is lastig. Het is te vergelijken met mat zetten, alleen is nu niet de koning maar een ander stuk de klos.

Verder is er aandacht voor de eerste pionneneindspelen. Voor sommigen kinderspel maar voor leerlingen die nog problemen hebben met ruimtebeheersing een zware dobber.

In deze stap weer de nodige aandacht voor het aanleren en verbeteren van ondersteunende vaardigheden. Een daarvan is het 'vooruitdenken', waarvoor zelfs een apart werkboek is. De leerling rekent uit zijn hoofd de mogelijkheden op het bord uit en visualiseert (het voor de geest halen van de stelling) tegelijkertijd de nieuw ontstane situatie op het schaakbord. De beheersing van deze vaardigheid verschilt per leerling enorm.

De 'derde stap' bestaat uit een handleiding en vijf werkboeken.

Handleiding voor schaaktrainers Stap 3

Werkboek Stap 3

Werkboek Stap3 extra

Werkboek Stap 3 plus

Werkboek Stap 3 vooruitdenken

Werkboek Stap 3 mix

Handleiding voor schaaktrainers Stap 3


Handleiding voor
schaaktrainers
Stap 3

8e druk 2012
208 pagina's
met tekeningen

De handleiding is een grote steun voor de lesgever, zelfs voor een ervaren onderwijzer. Kant en klare lessen, aanwijzingen voor het werken met de werkboeken, hulp geven, noem maar op. Vrijwel alles staat erin.

Inhoud:

Inleidende artikelen over:

Stap 1 basis

Er zijn 17 lessen voor het basiswerkboek:
1: De opening afmaken
2: Aftrek en dubbelschaak
3: Aanval op gepend stuk
4: Mat in twee (toegang)
5: Het vierkant
6: Uitschakelen verdediging
7: Verdedig tegen dubbele aanval
8: Klein plan
9: Remise
10: Röntgen
11: De opening
12: Verdedig tegen penning
13: Mobiliteit
14: Sleutelvelden (1)
15: Gepende stukken
16: Dreigingen
17: Sleutelvelden (2)

Stap 3 plus

Verder 14 lessen voor het plus werkboek.
  1. Röntgendekking
  2. Gepende stukken
  3. De randpion
  4. De tussenzet
  5. Kwetsbaar in de opening
  6. Klein plan
  7. Mat
  8. Uitschakelen verdediging
  9. Minorpromotie
  10. Ontwikkelen
  11. De penning
  12. Verdedigen tegen mat
  13. Het vierkant
  14. De aftrekaanval

 

Stap 3 vooruitdenken

Geen kant en klare lessen maar vooral aanwijzingen hoe we vooruitdenken in de les een belangrijkere plaats kunnen geven. Het zwaartepunt ligt bij het werkboek. Hoe bieden we hulp? Welke fouten lomen bij de diverse tactische thema's voor?

De blindoefeningen zijn voor velen een struikelblok. Onnodig. De drempel ligt misschien wat hoger maar na even doorzetten krijgt het merendeel de smaak te pakken. Ook voor hogere stappers is Stap 3 vooruitdenken een enorme aanrader.

Werkboek Stap 3


Stap 3
10e druk 2015
56 pagina's
met tekeningen

Naast opgaven staan er in het werkboek geheugensteunen. Dit zijn korte samenvattingen voor de leerlingen van de les uit de handleiding.

Er zijn 12 geheugensteunen

Op de andere 43 bladzijden staan steeds 12 opgaven per blad. Dat betekent een totaal van 43x12-27 (voor tekeningen)= 489 opgaven.
De laatste 26 bladzijden zijn toetsen.

Een voorbeeld? Maak het oefenblad Insluiten

De onderwerpen van de opgaven zijn dezelfde als die in de handleiding.
Zie Handleiding voor schaaktrainers.

Werkboek Stap 3 extra


Stap 3 extra
2e druk 2005
56 pagina's
met tekeningen

Lees meer over de Extra boeken onder info.

In het extra werkboek staan 54 pagina's met opgaven, liefst 54x12=648-25 (tekeningen)= 619 opgaven.

Allereerst komen de oefeningen met bekende thema's uit Stap 3:

De laatste 26 bladzijden zijn toetsen. Er is een geheugensteun met aanwijzingen voor het maken van de toetsen.

Aan de slag? Toets

Werkboek Stap 3 plus


Stap 3 plus
3e druk 2012
56 pagina's
met tekeningen

Lees meer over de Plus boeken onder info.

De inhoud van het werkboek stap 3 plus:

Min of meer nieuwe onderwerpen:

Verdieping van (summier) behandelde onderwerpen:

Lessen voor het plusdeel staan in de handleiding van Stap 3 (vanaf de 6e druk).

Werkboek Stap 3 vooruitdenken


Stap 3 vooruitdenken
1e druk 2011
56 pagina's
met tekeningen

Lees meer over Vooruitdenken onder info.

Het tweede werkboek van de nieuwe uitbreiding: vooruitdenken. Boris Friesen is opnieuw de co-auteur.
In het werkboek vooruitdenken staan geheugensteunen en opgaven. De type opgaven zijn anders en gevarieeerder dan in de andere werkboeken. De thema's uit Stap 3 komen wel alle terug.
Bekijk alvast enkele voorbeeldpagina's.
Stap 3 vooruitdenken

Het werkboek is goed in te zetten na Stap 3 plus of voor Stap 4-leerlingen die de extra- en plusboeken overslaan. Het is ook mogelijk het werkboek al wat eerder in te zetten als vooruitdenken 2 met succes is doorlopen. Wel van belang is dat de thema's in het basisdeel aan de orde geweest zijn.

Werkboek Stap 3 mix


Stap 3 mix
1e druk 2016
64 pagina's
met tekeningen

Waarom deze uitbreiding? Lees meer over de Mixboeken onder info.

In het mix werkboek staan 62 pagina's met opgaven, liefst 62x12=744-18 (tekeningen e.d )= 726 opgaven.

De thema's zijn bekend uit Stap 3, Stap 3 plus en Stap 3 vooruitdenken en de lagere stappen. Voor de plusboeken waren er tot dusver geen gemixte oefeningen. Voor alle oefeningen is er de simpele opdracht: Speel de beste zet. Net als in een echte partij weet je niet of je kunt winnen of je moet verdedigen. Welke aanvalsdoelen zijn er? Wat dreigt de tegenstander? Is het tijd om te remise te maken? Kortom, van alles wat.
Twee soorten opgaven zijn anders: er is op elke bladzijde een meerkeuzevraag en een opgave met een variant onder het bord die je moet aanvullen. Alleen op de laatste 8 bladzijden staat het thema aangegeven: 2 pagina's matplanners en 6 met mat in twee problemen.