Stap 5

De handleiding van Stap 5 is voor groepstraining de laatste in de reeks. Het aantal kinderen dat op de schaak­clubs de vijfde stap haalt, is helaas niet groot.
De laatste druk (2016) is ingrijpend veranderd. De inleiding is sterk uitgebreid en veel lessen bevatten meer voorbeelden. Daarnaast zijn er meer suggesties voor uitspeelstellingen.
Veel schakers gebruiken deze handleiding voor zelfstudie (er zijn domweg te weinig trainingen op dit niveau) en het merendeel van de trainingen is individueel.

De aandacht voor tactiek is in deze stap bescheidener dan in de vorige stappen, al blijft zij in partijen van de leerlingen een hoofdrol spelen. Positionele aspecten spelen een steeds grotere rol voor de vijfde stapper. De lessen over pionstructuur, zevende rij, sterk veld en open lijn bevatten veel strategische zaken.

Planmatig spel is belangrijk bij het schaken en het is een onderdeel van enkele lessen over het eindspel. Die laten zien hoe belangrijk samenwerking van stukken is en hoe relatief de puntentelling van schaak­stukken kan zijn. De les 'Verdedigen' besteedt aandacht aan aspecten die bij vrijwel alle leerlingen onvoldoende gebruikt worden.

De 'vijfde stap' bestaat uit een handleiding en vier werkboeken:

Handleiding voor schaaktrainers Stap 5

Werkboek Stap 5

Werkboek Stap 5 extra

Werkboek Stap 5 plus

Werkboek Stap 5 mix

Handleiding voor schaaktrainers Stap 5


Handleiding voo

schaaktrainers
Stap 5

6e druk 2016
240 pagina's
met tekeningen

De handleiding is een grote steun voor de lesgever, zelfs voor een ervaren onderwijzer. Kant en klare lessen, aanwijzingen voor het werken met de werkboeken, hulp geven, noem maar op.

Inhoud:

Inleidende artikelen over:

 

Stap 5 basis

De vijfde stap heeft 16 lessen:

  1. Materiaal en tijd
  2. Mat
  3. Doorbraak
  4. Gebruik van pionnen
  5. Wedren
  6. Zevende rij
  7. Aftrekaanval
  8. Penning
  9. De opening
  10. Toren tegen pion
  11. Sterk veld
  12. Verdedigen
  13. Toreneindspel
  14. Koningsaanval
  15. Open lijn
  16. Remise

 

Stap 5 plus

Verder 10 lessen voor het plusdeel:

  1. Activiteit
  2. Pionneneindspel
  3. Koning in het midden
  4. De verkeerde loper
  5. Kwetsbaarheid
  6. Dame-eindspel
  7. Verdedigen
  8. Eeuwige penning
  9. Loper tegen pionnen
  10. Zetdwang

Werkboek Stap 5


Stap 5
7e druk 2010
56 pagina's
met tekeningen

Naast opgaven staan er in het werkboek geheugensteunen. Dit zijn korte samenvattingen voor de leerlingen van de les uit de handleiding.

Er zijn 11 geheugensteunen:

Op de andere 44 bladzijden staan steeds 12 opgaven per blad. Dat betekent een totaal van 44x12-23 (voor tekeningen)= 505 opgaven.

Een voorproefje? Pionneneindspel: sleutelvelden

De onderwerpen van de opgaven zijn dezelfde als die in de handleiding.
Zie Handleiding voor schaaktrainers.

Werkboek Stap 5 extra


Stap 5 extra
2e druk 2016
112 pagina's
met tekeningen

Lees meer over de Extra boeken onder info.

In de 2e druk van dit extra werkboek staan nu 110 pagina's met opgaven, liefst 110x12=1320-49 (tekeningen)= 1271 opgaven. Er is een bladzijde met richtlijnen voor het oplossen van de mixpagina's.

Allereerst komen de oefeningen met bekende thema's uit Stap 5 en een enkele uit een lagere stap op een hoger niveau:

De laatste 26 bladzijden zijn toetsen.

Stap 5 onder de knie? Verdedig tegen vrijpion

Werkboek Stap 5 plus


Stap 5+
1e druk 2006
56 pagina's
met tekeningen

Lees meer over de Plus boeken onder info.

 

De inhoud van het werkboek stap 5+:

Min of meer nieuwe onderwerpen:

Verdieping van al eerder behandelde onderwerpen:

Lessen voor het plusdeel staan vanaf de 5e druk in de handleiding van Stap 5.

Werkboek Stap 5 mix


Stap 5 mix
1e druk 2016
64 pagina's
met tekeningen

Waarom deze uitbreiding? Lees meer over de Mixboeken onder info.

In het mix werkboek staan 62 pagina's met opgaven, liefst 62x12=744-16 (tekeningen e.d) = 728 opgaven.

De thema's zijn bekend uit Stap 5 en Stap 5 plus en de lagere stappen. Voor de plusboeken waren er tot dusver geen gemixte oefeningen. Voor alle oefeningen is er de simpele opdracht: Speel de beste zet. Net als in een echte partij weet je niet of je kunt winnen of je moet verdedigen. Welke aanvalsdoelen zijn er? Wat dreigt de tegenstander? Is het tijd om te remise te maken? Kortom, van alles wat.
Twee soorten opgaven zijn anders: er is op elke bladzijde een meerkeuzevraag en een opgave met een variant onder het bord die je moet aanvullen. Alleen op de laatste 8 bladzijden staat het thema aangegeven: mat in twee problemen.