Stap 4


         



De moeilijkheidsgraad van de stof in de vierde stap ligt hoger dan die van de derde. Dat is voor­namelijk het gevolg van het toenemen van het aantal zetten van de oplossingen van de opgaven. Bij de meeste onderwerpen is de oplossing 2½ zet diep: wit speelt, zwart antwoordt, wit speelt, zwart antwoordt en wit scoort. Een goede beheersing en toepassing van de onderwerpen uit de derde stap is daarom absoluut een vereiste!

De tactiek staat voor een groot deel in het teken van de voorbereidende zet. Een directe aanval werkt nog niet en een voorbereidende actie is nodig. Alle bestaande voorbereidingen komen aan bod: lokken, uitschakelen verdediging, jagen, richten en ruimen.

Langzamerhand spelen ook positionele aspecten meer en meer een (bescheiden) rol in de partijen van een vierde stapper. Dergelijke vage onderwerpen zijn goed aan de hand van het eindspel over te brengen. De lessen over materieel voordeel en eindspelstrategie bevatten veel strategische zaken. Verder zorgt de les over zwakke pionnen ervoor dat leerlingen iets bewuster (niet veel, maar toch) met hun pionnen spelen. Hetzelfde geldt voor de les over de opening. Overigens blijft de behandeling van positionele factoren het best te verwezenlijken bij de bespreking van de partijen van de leerlingen.

De 'vierde stap' bestaat uit een handleiding met werkboeken.

■   Handleiding Jeugdclubtrainer Stap 4

■   Werkboek Stap 4

■   Werkboek Stap 4 extra

■   Werkboek Stap 4 plus


 

  Handleiding Jeugdclubtrainer Stap 4 

Handleiding
jeugdclubtrainer
Stap 4
5e druk 2005
200 pagina's
met tekeningen

De handleiding is een grote steun voor de lesgever, zelfs voor een ervaren onderwijzer. Kant en klare lessen, aanwijzingen voor het werken met de werkboeken, hulp geven, noem maar op. Vrijwel alles staat erin.

Inhoud:
Inleidende artikelen over:


In Stap 4 komen 17 lessen aan bod:
  1: Voordeel in de opening
  2: Onderbreken
  3: Lokken
  4: Blokkeren
  5: Vooruitdenken
  6: Kop- en staartstuk plaatsen
  7: De vrijpion
  8: Uitschakelen verdediging
  9: De magneet
10: Zwakke pionnen
11: Materieel voordeel
12: Jagen en richten
13: Koningsaanval
14: Zevende rij (tactiek)
15: Eindspelstrategie
16: Ruimen
17: Dame tegen pion

Verder 11 lessen voor het plus werkboek.
1+: Koningsaanval
2+: Kwetsbaar in de opening
3+: Onderbreken
4+: Blokkeren
5+: Remise
6+: Insluiten
7+: Klein plan
8+: Pionneneindspel
9+: Aftrekaanval
10+: Eindspeltechniek
11+: Het schaakprobleem

 

  Werkboek Stap 4

Stap 4
6e druk 2004
56 pagina's
met tekeningen

Naast opgaven staan er in het werkboek geheugensteunen. Dit zijn korte samenvattingen voor de leerlingen van de les uit de handleiding.
Er zijn 11 geheugensteunen

 

Op de andere 44 bladzijden staan steeds 12 opgaven per blad. Dat betekent een totaal van 44x12-33 (voor tekeningen)= 495 opgaven.

Probeer een 12-tal opgaven! Koningsaanval

De onderwerpen van de opgaven zijn dezelfde als die in de handleiding.
Zie Handleiding jeugdclubtrainer.



 Werkboek Stap 4 extra 

Stap 4 extra
1e druk 2003
56 pagina's
met tekeningen

Lees meer over de Extra boeken onder info.

In het extra werkboek staan 54 pagina's met opgaven, liefst 54x12=648-31 (tekeningen)= 617 opgaven.

Allereerst komen de oefeningen met bekende thema's uit Stap 4:
Verder enkele thema's uit een lagere stap maar met de moeilijkheidsgraad van de vierde.
De laatste 26 bladzijden zijn toetsen. In een geheugensteun staan richtlijnen voor het oplossen van opgaven zonder themaaanduiding.

Maak een toets!

 

 Werkboek Stap 4 plus 

Stap 4+
1e druk 2004
56 pagina's
met tekeningen

Lees meer over de Plus boeken onder info.

Hoe hoger de stap, des te meer onderwerpen de moeite waard zijn om te behandelen. We besteden aandacht aan de opening, het middenspel en eindspel, zowel op strategisch als tactisch gebied.

Lessen voor het werkboek stap 4+ zijn vanaf de vijfde druk in handleiding van Stap 4 opgenomen.


De inhoud van het werkboek stap 4+:

Min of meer nieuwe onderwerpen:

Voorbereidende zet bij insluiten (lokken, uitschakelen van de verdediging, jagen, richten en ruimen.
Kwetsbaarheid in de opening
Stelling openen
De partijschaker laat schaakproblemen vaak links liggen, maar zeker de moeite waard. Niet overslaan dus!
Neem direct een proef op de som! Mat in twee!



Verdieping van (summier) behandelde onderwerpen:

Stuk naar beter veld brengen, kwetsbaarheid uitbuiten
Samenwerking dame+loper en dame+paard; open lijn en lijnen openen
Pat afdwingen, onvoldoende materiaal, eeuwig schaak
De voorbereidende zetten jagen en lokken
Een batterij opzetten
Strategie, tactiek en kwetsbaarheid in het eindspel. Techniek, verdedigen en de randpion

Lessen voor het plusdeel staan in de handleiding van Stap 4 (vanaf de 5e druk 2005).